Hoe kijk je tegen huishoudelijke taken aan?

In mijn werk als professional organizer praat ik vaak met mensen over terugkerende taken in het huishouden. Hoe ga je om met de afwas(machine), de was, de boodschappen, alle ruimtes opgeruimd houden? Hoe je tegen het huishouden aankijkt, is bepalend voor hoe je ermee omgaat en of je het op orde weet te houden. Genoeg reden om er in mijn blog over te schrijven.

Huishoudelijke taken: optioneel of een gegeven?

Het valt me op dat sommigen het huishouden beschouwen als “optioneel”; je kunt het doen, maar je kunt het ook laten. Natuurlijk is dat waar, maar de klussen blijven daardoor wel liggen en je hebt binnen de kortste keren achterstanden. En daar wordt een mens niet blij van! De meeste mensen beschouwen het als een gegeven dat ze ’s ochtends ontbijten, douchen en hun tanden poetsen. Waarom zou je de was opvouwen en de keuken opruimen anders benaderen? Het zijn taken die zullen blijven terugkomen zolang je in een huis leeft, daar valt niet aan te ontkomen.

Korte-termijngemak of langere-termijnaanpak?

Hiermee samen hangt de neiging van sommigen om liever te kiezen voor “korte termijn-gemak” dan voor een aanpak die ook op langere termijn werkt. Ik hoor allerlei argumenten waarom het huishouden niet gedaan wordt: ik had geen zin, ik was te moe, ik was niet lekker, ik had een zware dag gehad, er kwam iets leukers voorbij. Het huishouden is dan een sluitpost, het staat niet hoog op de prioriteitenlijst.

Allemaal prima, het punt is alleen dat je er in huis zoveel last van hebt als dingen niet op orde zijn. Je blijft dan steeds achter de feiten aanlopen. Bovendien: waarom zou je helemaal niks meer doen aan het huishouden als je even wat minder in je vel zit of iets leuks gaat doen? Dat verband zie ik zelf niet, maar voor een hoop mensen werkt het wel zo. Ik zou zeggen: het is niet of-of, maar en-en.

Hoe kun je er anders tegenaan kijken?

Mijn advies: beschouw terugkerende huishoudelijke taken als dingen die nou eenmaal moeten gebeuren, wil je een beetje prettig leven in je huis. Dan hoef je niet steeds de discussie met jezelf aan te gaan of je het wel of niet zult doen, en of je het wel of niet leuk vindt om te doen. Dat geeft rust.

Op normale dagen doe je het huishoudelijke werk gewoon, en dan liefst zo snel en efficiënt mogelijk, zodat je tijd overhoudt voor de dingen die je graag doet. Waar kun je tijd- en energiewinst behalen door het huishouden slimmer te organiseren? Op dagen dat je niet topfit bent, spreek je een minimale variant met jezelf af. Bijvoorbeeld: sowieso de leefruimtes (woonkamer en keuken) opruimen, en de schone was meteen wegwerken. Zo’n minimale variant is haalbaar, ook als je niet op je best bent. En je voorkomt achterstanden.

In een volgend blog zal ik nog andere tips geven over hoe je anders tegen je huishouden kunt aankijken.

In kleine stappen naar grote doelen

Goed voornemen: het huis opruimen

Het is eind december, en mijn vriendin S. heeft een goed voornemen voor het nieuwe jaar. Ze is van plan om nou eindelijk eens haar huis te gaan opruimen. Ze heeft al een hele tijd last van alle rommel, en is vaak dingen kwijt. Dit is hét moment.

De eerste zaterdagochtend van het nieuwe jaar is ze er helemaal klaar voor. Ze heeft zin om er dit weekend stevig tegenaan te gaan, en ze begint voortvarend in de woonkamer. Ze trekt kastdeuren open en haalt er van alles uit. Er zijn al meteen wat dingen die wegkunnen, ze gaat best goed van start. Dan raakt ze verdiept in een artikel dat ze tegenkomt in een tijdschrift.

Het loopt niet zoals gepland

Toch maar weer verder, ze ruimt nog wat planken leeg uit de grote kast. Ook daarvan kan er van alles weg, en ze vult een paar dozen voor de kringloopwinkel. Maar dan? Ze overziet het slagveld van alles wat nu op de grond ligt, en opeens weet ze het even niet meer. Poe, dit is toch wel een heel karwei. Eerst maar even lunchen. Na de lunch slaagt ze er wel in om de woonkamer weer toonbaar te maken, maar veel structuur zit er niet in de kasten.

Wat nu? Als ze haar hele huis dit weekend wil opruimen, dan móet ze vanmiddag nog aan de bak in minstens twee andere kamers. Maar ze heeft haar kruit ’s ochtends al verschoten, en ze besluit de rest van de dag vrij te nemen.

De volgende ochtend probeert ze zichzelf weer op te peppen en start ze in haar slaapkamer. Maar ook nu raakt ze ontmoedigd. Ze vindt het lastig om haar hele kledingkast uit te mesten, en weet niet goed welke keuzes ze moet maken. Ze besluit ermee op te houden, want dit schiet niet op zo.  ’s Middags gaat ze iets leuks doen met vrienden, dat heeft ze wel verdiend.

Wat ging er mis?

’s Avonds belt ze mij om haar verhaal te doen: “Het begon zo goed. Wat ging er mis? Had ik strenger tegen mezelf moeten zijn? Mezelf moeten dwingen om door te gaan?” Ik zeg tegen haar dat het ‘m daar niet in zit. Er zijn twee dingen belangrijk als je iets wilt bereiken:

  1. Stel een realistisch doel, niet iets wat bij voorbaat al te hoog gegrepen is.
  2. Zet kleine stappen, geen reuzenstappen.

Ik vertel S. over het inspirerende boekje ‘De kunst van Kaizen: met kleine stappen naar grote doelen’ van Robert Maurer. Maurer zegt dat het willen zetten van grote stappen in één keer een groot afbreukrisico heeft. In het algemeen beschouwen mensen veranderingen, zelfs positieve, namelijk vaak als eng. Heldhaftige pogingen om een groot doel te behalen mislukken vaak, omdat ze de angst doen toenemen. Hoe belangrijker en groter je doel, hoe groter de kans op mislukking (bv het dichtklappen bij een examen waar veel vanaf hangt).  Dat herkent mijn vriendin; ze voelde zich verlamd door de grootte van haar project.

Hoe kan het beter?

Door (heel) kleine stappen te zetten zorg je ervoor dat de hersenen minder op angst reageren. Bij een minder belangrijk doel heb je minder te verliezen; het is een soort misleiding van je hersenen. Het doel van mijn vriendin was natuurlijk veel te ambitieus, zeker omdat ze geen geboren opruimtalent is. En de stappen die ze wilde zetten veel te groot. Ik adviseer haar dan ook om te beginnen met het opruimen van één plank per keer, en dat een aantal keer in de week. Eén plank is te overzien, en kost niet vreselijk veel tijd. Uiteindelijk heeft ze dan toch nog vrij snel een opgeruimd huis, en dat was haar doel!